చెక్ బౌన్స్ చట్టాలు - సెక్షన్ 138 పూర్తి వివరాలు

06, Jan 2026 Achampet 176 Views

చెక్ బౌన్స్ అంటే ఏమిటి? చట్టం ఏం చెబుతోంది? - పూర్తి అవగాహన

- చెక్ బౌన్స్ అయితే క్రిమినల్ నేరం.. 2 ఏళ్ల జైలు శిక్ష లేదా రెట్టింపు జరిమానా - నెగోషియబుల్ ఇన్‌స్ట్రుమెంట్స్ యాక్ట్ (NI Act) సెక్షన్ 138 పై ప్రత్యేక కథనం

డబ్బు లావాదేవీల్లో 'చెక్' అనేది ఒక నమ్మకానికి చిహ్నం. కానీ, బ్యాంక్‌లో వేసిన చెక్ తగిన కారణాల వల్ల వెనక్కి వస్తే (బౌన్స్ అయితే), అది కేవలం బ్యాంకింగ్ సమస్య మాత్రమే కాదు, తీవ్రమైన క్రిమినల్ నేరం.

చెక్ ఎందుకు బౌన్స్ అవుతుంది? ఖాతాలో సరిపడా డబ్బు లేకపోవడం (Funds Insufficient), సంతకం కలవకపోవడం, ఖాతా మూసివేసి ఉండటం లేదా స్టాప్ పేమెంట్ ఆదేశాలు ఇవ్వడం వల్ల చెక్ బౌన్స్ అవుతుంది. ముఖ్యంగా అప్పు తీర్చడానికి ఇచ్చిన చెక్ బౌన్స్ అయితే NI Act సెక్షన్ 138 కింద కేసు నమోదు చేయవచ్చు.

కోర్టు కేసు విధానం మరియు గడువు (Timeline):

1. రిటర్న్ మెమో: చెక్ బౌన్స్ అయినప్పుడు బ్యాంక్ ఇచ్చే రిటర్న్ మెమోను భద్రపరచాలి.

2. లీగల్ నోటీసు: బౌన్స్ అయిన 30 రోజుల్లోపు అవతలి వ్యక్తికి లీగల్ నోటీసు పంపాలి.

3. 15 రోజుల గడువు: నోటీసు అందిన తర్వాత డబ్బు చెల్లించడానికి వారికి 15 రోజుల సమయం ఇవ్వాలి.

4. కేసు దాఖలు: ఆ 15 రోజుల్లో డబ్బు చెల్లించకపోతే, తదుపరి 30 రోజుల్లోపు మేజిస్ట్రేట్ కోర్టులో కేసు వేయాలి.

శిక్షలు: నేరం నిరూపితమైతే 2 ఏళ్ల వరకు జైలు శిక్ష లేదా చెక్ మొత్తానికి రెండు రెట్లు జరిమానా, లేదా కొన్నిసార్లు రెండూ విధించే అవకాశం ఉంటుంది. కొత్త చట్టాలు (BNSS) ప్రకారం కూడా ఈ ప్రక్రియ వేగంగా జరుగుతుంది.